Bekijk hier het archief van de foyerpresentaties 

Hieronder treft u het archief van de tijdelijke tentoonstellingen aan.

7 november 2009 - 12 april 2010

Stap in!
Vier eeuwen onderweg in Noord-Holland 

Directeur flyert voor nieuwe tentoonstelling
Maarten van Rossem opent Stap in!

Stap in de wereld van het vervoer en waan je terug in de tijd. Dat kan vanaf zaterdag 7 november 2009 in het Stedelijk Museum Alkmaar. In de tentoonstelling Stap in! Vier eeuwen onderweg in Noord-Holland kom je alles te weten over het vervoer in de tijd van de trekschuit en de postkoets. Over de stoomtrein en -tram en het gemotoriseerd vervoer. Hoe snel was je op de plaats van bestemming en hoe veilig en comfortabel was de reis?

Leuk voor het gehele gezin en voor opa's en oma's met hun kleinkinderen, maar ook voor geïnteresseerden in verkeer en vervoer, liefhebbers van oude landkaarten en prenten en modelbouwers. Kinderen hebben gratis toegang en kunnen meedoen aan het reisspel. Lees verder.....

 

 

 30 mei 2009 - 12 oktober 2009

 foto's van de opening op 29 mei 2009

• radiointerview - VPRO De Avonden met Caroline Roodenburg
• rondleidingen in de maand september

Huwelijk of Kunst? 

Charley Toorop, Alida Pott & Pau Wijnman 

Drie sterke en ambitieuze kunstenaressen die begin vorige eeuw leefden en samenkomen in de tentoonstelling in het Stedelijk Museum Alkmaar. Een fascinerend drieluik met één grote gemeenschappelijke noemer: de liefde voor de kunst.

Charley Toorop (1891-1955) was enig kind van de beroemde kunstenaar Jan Toorop en had één allesoverheersende ambitie: als schilderes een oeuvre op te bouwen waarmee ze in de kunstwereld meetelde. In haar werk ‘Zelfportret tegen palet' uit 1934 presenteert ze zich nadrukkelijk als kunstenares. Na haar huwelijk met Henk Fernhout, met wie ze drie kinderen kreeg, was het voor Charley Toorop duidelijk: de combinatie van huwelijk en kunst was voor haar onmogelijk. Pas na 1930 vond zij haar ware stijl. Ze bouwde een consistent, expressief-realistisch oeuvre op, waarmee ze haar plaats in de Nederlandse kunstgeschiedenis veroverde.

Alida Pott (1888-1931) en Pau Wijnman (1889-1930), twee geëmancipeerde kunstenaressen en leeftijdgenoten van Charley Toorop, kozen anders dan Toorop niet voor huwelijk òf kunst, maar voor de combinatie van beide. Alida Pott was getrouwd met de kunstenaar George Martens, kreeg twee kinderen en was naast moeder en kunstenares ook actief als tekenlerares. Met haar man was ze betrokken bij de oprichting van de Groninger Kunstkring De Ploeg. Pau Wijnman trouwde beeldend kunstenaar en klarinettist Johan van Hell. Ook zij gaf tekenles en zette zich samen met Van Hell in voor de Arbeiders Jeugd Centrale (AJC).

Zij leefden in een bijzonder tijdperk. Het begin van de 20ste eeuw, waarin moderne kunst nieuwe wegen insloeg: het tijdperk van het expressionisme, kubisme, symbolisme en de invloed van Van Gogh. Dit is duidelijk terug te zien in het werk van de vrouwen. Alida legde zich toe op haar specialiteit: het maken van aquarellen en het tekenen in potlood en inkt. Experimenteren deed ze ook. Ze ontwierp affiches, maakte collages en textielontwerpen. Alida stierf in 1931 op 43 jarige leeftijd aan pleuritis.

In het werk van Pau Wijnman zijn duidelijke vormen van kubisme, expressionisme, futurisme maar ook symbolisme terug te vinden. Naast werken op papier, maakte Pau mozaïekontwerpen, maskers, litho's en houtsneden. In 1927 krijgt ze de ziekte van Parkinson en overlijdt in 1930 op 40 jarige leeftijd.
Hun beider werk is, ondanks hun korte leven, van een hoogstaande kwaliteit. Hoe zouden ze zich verder ontwikkeld hebben als ze niet zo jong gestorven waren?

De rondleidingen worden gegeven op zondag 6, 13, 20 en 27 september om 15.30 uur en op dinsdag 15 en 22 september om 13.30 uur. Per keer kunnen er maximaal 20 personen mee, opgave via 072-5489789. U betaalt alleen een entreekaartje voor het museum. Met uw Alkmaarse Bibliotheekpas kunt u met reductie het museum bezoeken, de AlkmaarPas geeft gratis entree.

De tentoonstelling duurt nog tot 12 oktober 2009

 

Boek
Bij de tentoonstelling is een publicatie verschenen, geschreven door Caroline Roodenburg, samensteller van de tentoonstelling, verkrijgbaar in de museumwinkel (prijs € 19,50)

Rondleidingen
Op aanvraag worden er ook rondleidingen gegeven. Kosten € 5,00 p.p. exclusief entree museum
(minimaal 10 personen, maximaal 20)

Rondleiding met koffie/thee en iets lekkers
Kosten € 7,50 p.p. exclusief entree museum (minimaal 10 personen, maximaal 20).Aanmelding ten minste één week van tevoren. Deelnemers aan de rondleidingen krijgen in de museumwinkel 10% korting op het boek. Informatie en reserveringen 072 - 5489789.

 

10.10.2008 - 27.04.2009

Macht en Mystiek                                     

Egmond in de Middeleeuwen (Verlengd)

  

• foto's opening
• bezoek Prinses Máxima
• activiteiten
• zustertentoonstellingen (pdf-bestand)
• fietsroute eigen gelegenheid (pdf-bestand)

 

Het Evangeliarium drie weken langer in Stedelijk Museum Alkmaar
De tentoonstelling ‘Macht en Mystiek. Egmond in de Middeleeuwen' wordt verlengd tot 27 april 2009. De Koninklijke Bibliotheek uit Den Haag heeft toestemming gegeven om het Evangeliarium, het unieke 9de eeuwse manuscript, nog drie weken aan ons uit te lenen. Een unicum, omdat het normaliter vanwege zijn kwetsbaarheid niet lang getoond mag worden.

De tentoonstelling heeft tot nu toe al meer dan 16.000 bezoekers getrokken. Ook gaan steeds meer bezoekers erop uit om de geschiedenis ter plekke bij de abdij in Egmond-Binnen en de fundamenten van het kasteel in Egmond aan den Hoef te beleven. Om dit te ondersteunen is er een speciale fietstocht samengesteld die gratis in het museum op te halen is. In het Museum van Egmond, het museum van de Sint-Adelbertabdij, Stichting Historisch Egmond en het Regionaal Archief in Alkmaar zijn zustertentoonstellingen te zien.

Egmond kent een belangrijke periode in de vaderlandse geschiedenis die van 726 tot 1573 loopt. Beginnend met de kerstening van de Egmonden door de monnik Adalbertus en eindigend in 1573 met de vernietiging van de abdij en het kasteel van Egmond, door Diederik van Sonoy. Deze periode in de geschiedenis van Egmond heeft altijd tot de verbeelding gesproken. Ook nadat alles vernietigd is, leven de mystiek en de cultus voort. De meeste afbeeldingen zijn dan ook postuum gemaakt. Met behulp van schilderijen, tekeningen, prenten, archeologische vondsten, handschriften en abdijschatten staat de tentoonstelling stil bij vier periodes:

   . de oorsprong van de abdij en het slot
   . de glorietijd
   . de ondergang
   . de beeldvorming na 1573

Voorwerpen uit het hele land zijn sinds eeuwen weer bij elkaar gebracht voor deze gelegenheid. Een hoogtepunt van de tentoonstelling is het 9de eeuwse Evangeliarium. Een uniek manuscript dat wij tijdelijk in bruikleen mochten hebben van de Koninklijke Bibliotheek. Evangeliarium

Collectie Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

De tentoonstelling start bij de verwoesting van de abdij in 1573 en de onthoofding van Lamoraal de vierde graaf van Egmond, op bevel van de Hertogh van Alva in 1568. Hierna splitst de tentoonstelling zich in twee domeinen; die van de abdij en van het kasteel. In het domein van de abdij - de mystiek van Egmond - gaat de aandacht naar de abdijgeschiedenis, de ziekenzorg, het abdijleven, het schrift en de liturgie, Adalbertus en de graven van Holland. Hier worden hoogtepunten van de abdij geschiedenis getoond. Onder andere het 9de eeuwse Evangeliarium met gouden band en edelstenen, de reliekkist waarin de botten van Adalbertus werden vervoerd en de reliekhouder waarin deze werden getoond. In het domein van het kasteel - de macht van Egmond - gaat de tentoonstelling in op het ontstaan van het kasteel, het kasteelleven, de riddercultuur en hoe de heren van Egmond graven werden. De grote hoeveelheid vondsten uit de slotgracht van het kasteel vormen het verhaal van deze zeer bijzondere plek. 

Zustertentoonstellingen

• Op den Hoef (verlengd)- Jos Hof werd 50 jaar geleden gegrepen door het boek ‘Het Slot op den Hoef' van C. Johan Kieviet. Sindsdien heeft hij een passie voor de geschiedenis van het Slot en de Slotkapel in zijn dorp en voor de illustere telgen van het huis Egmont. Hij toont zijn collectie in het Bezoekerscentrum Historisch Egmond, Slotweg 46, Egmond aan den Hoef (recht tegenover de slotfundamenten). Van 30.11.2008 t/m 31 mei. Elke zondag van 14.00 -17.00 uur. Toegang gratis. www.historischegmond.nl
  
• Van Ringburcht tot ruïne - Afbeeldingen van kasteel, abdij en vondsten uit de Slotgracht. Een stenen maquette toont hoe de ‘schoonste burcht van Holland' ooit was. Het vissersdorp dat met kerk en al in zee verdween. Voor kinderen: zoektocht door het museum met sticker-puzzel. T/m 05.04.2009. Museum van Egmond, Zuiderstraat 7, Egmond aan Zee. Elke zondag van 14.00 -17.00 uur. Volwassenen €2,00 - kinderen €1,00 - Museumkaart gratis. www.museumvanegmond.nl
  
• Bodemschatten van de abdij - Archeologisch museum met oude voorwerpen, prenten en films over de geschiedenis, waarvan één voor kinderen. Sint-Adelbertabdij, Vennewatersweg 27, Egmond-Binnen (bij de kaarsenmakerij). Maandag t/m zaterdag van 10.30 -16.30 uur. T/m 3 januari tevens op zondag geopend. Toegang gratis. www.abdijvanegmond.nl
  
• Egmondse Geschiedenissen - Het Regionaal Archief heeft bijzondere prenten en eeuwenoude, soms verrassend goed leesbare boekwerken over Egmond uit de kelders gehaald en tentoongesteld. Tot mei 2009.
  Regionaal Archief , Hertog Aalbrechtweg 5, Alkmaar. Dinsdag van 8.45 - 21.15 uur, woensdag t/m vrijdag van 8.45 -16.45 uur. Toegang gratis. www.archiefalkmaar.nl
  

Onderwijs
De tentoonstelling is uitermate geschikt voor het onderwijs en sluit aan op de Canon van Nederland. Voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs is er een Museumles gemaakt. Voor meer informatie Stedelijk Museum Alkmaar, 072-5489789.

Speurtocht
Voor kinderen vanaf 8 jaar is er een leuke speurtocht door de tentoonstelling te maken. Onder begeleiding van monnik Gerardus maak je een tocht door de Middeleeuwen. Heb je het woord goed geraden dan ligt er een leuk prijsje voor je klaar. De speurtocht is verkrijgbaar bij de balie en kost € 1,00.

Activiteiten
Tijdens de tentoonstelling worden er tal van activiteiten voor jong en oud georganiseerd. Onder begeleiding fiets- en wandeltochten (22 en 29 maart), lezingen over het boek 'Monnikenwerk' door Peter Lassooy (14 april) en workshops ‘oud schrift' voor volwassenen. Voor de jeugd wordt er in samenwerking met de bibliotheek elke 2e en 4e woensdag van de maand een ridderverhaal voorgelezen en kan er daarna nog gekleurd worden. 

Verleden van Nederland, tot 7 december 2008
Is een multimediale reis door onze geschiedenis. Met als hart de achtdelige documentaireserie die vanaf 12 oktober op Nederland twee te zien zal zijn. Naast de tv serie zijn er in elke provincie vele activiteiten. Voor meer informatie: www.verledenvannederland.nl

Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt met steun van het VSB fonds, Schuurman Keukens, Noordhollands Dagblad, Drukkerij Dékavé, Firma G. Schot, ANWB fonds en SNS Reaal fonds.
 

 

17-11-2007 tot 07-09-2008

Yesterday. Popfoto's van Nico van der Stam

Van Bintangs tot Zappa, van Rolling Stones tot Boudewijn de Groot en van Supremes tot Barbara; enkele namen uit de grote hoeveelheid nationale en internationale popsterren die in de tentoonstelling "Yesterday" is te zien. Het zijn foto's uit de periode 1960 - 1970 van popmuzikanten die op dat moment niet weten dat ze later wereldberoemd zullen worden. De jonge idolen staan wat onwennig op de foto, voorzichtig zoekend naar een eigen stijl. De jaren zestig; popmuziek is in opkomst en popfotografie staat in de kinderschoenen. "Performance" is nog een onbekend begrip.

Nico van der Stam (1925 - 2000) is een pionier van popfotografie. De foto's komen uit de tijd dat het contact tussen fotograaf en popmuzikant nog gemakkelijk is en fotografen niet afhankelijk zijn van vooraf vastgestelde persmomenten. 
Hij fotografeert in de kleedkamer, op het podium en is de eerste fotograaf die de sterren mee naar buiten neemt en de straat gebruikt als decor. Ook maakt hij opnames van de muzikanten in zijn studio. Op de portretfoto's ontbreekt glamour en kijken de helden van toen ons eerder wat verlegen aan. Zij staan nog aan het begin van hun carrière als Nico van der Stam hen in hun eigen stijl probeert te vereeuwigen.

Van der Stam fotografeert de meeste artiesten in Nederland. Als in 1964 de Beatles hier komen, verblijft hij zelf in Engeland. Reden waarom zij in deze tentoonstelling ontbreken. De Stones echter zijn sterk vertegenwoordigd. Er zijn unieke opnames van hun korte tumultueus verlopen optreden in het Scheveningse Kurhaus (1964) en beelden van een achttienjarige Mick Jagger die tot de hoogtepunten van de tentoonstelling behoren.

(foto Mick Jagger/1964/Nico van der Stam/MAI)

De musici die op de foto's zijn te zien, vertegenwoordigen verschillende muziekstijlen. Muziek die tien jaar daarvoor in Europa nog niet bestond; beat, folkrock van singer-songwriters, hardrock, reggae en soulmuziek. Al deze genres, inclusief het Franse chanson, kunnen in de tentoonstelling worden beluisterd. Een aparte geluidswand biedt plaats aan de "klassiekers" uit de jaren zestig. Zo kan iedereen genieten van zijn favoriete muziek. Pak een koptelefoon en swing mee! Of ga lekker zitten en bekijk de documentaire over het grote Nederlandse Kralingen Popfestival (1970).

Geluidsfragmenten, filmbeelden, popbladen, platenhoezen en achtergrondinformatie plaatsen de foto's in de context van hun tijd. Een unieke Nederlandse culturele periode waarin de jeugdcultuur wortels krijgt en popmuziek de wereld verovert. Een tijdperk dat nog steeds een inspiratiebron vormt voor hedendaagse muziek, mode en andere levensterreinen. Recente geschiedenis die velen zich als de dag van gisteren herinneren, of die zelfs nooit is weggeweest, maar die voor jongere generaties inmiddels onbekend verleden is.

Nico van der Stam (Rotterdam 1925 - Amsterdam 2000)
Nico van der Stam was autodidact en allround fotograaf. Hij fotografeerde voor journalistiek, mode, reclame en maakte foto's voor reisverhalen. Onder zijn foto's zijn vele portretten van bekende Nederlanders, musici, cabaretiers en acteurs. Naar eigen zeggen werkte hij op intuïtie en "belichtte met z'n ogen".
Na de dood van Nico van der Stam in 2000 is zijn complete archief overgebracht naar het Maria Austria Instituut te Amsterdam (MAI). Totaal gaat het om ruim 300.000 negatieven. Popfoto's zijn hiervan een belangrijk onderdeel. Deze verschenen in popbladen als Muziek Expres, Twen en Hitweek. Ook fotografeerde Van der Stam voor platenhoezen en werd hij bekend met zijn foto's voor de populaire Rijam schoolagenda. In de jaren zestig bestond de popfotografie nog niet als apart genre. Nico van der Stam heeft door zijn werk bijgedragen aan de ontwikkeling van de popfotografie en is de geschiedenis ingegaan als "pionier van de popfotografie".

Boek
Bij de tentoonstelling verschijnt het fotoboek "Yesterday" popfoto's van Nico van der Stam met ruim tweehonderd foto's. Tekst: Roel Bentz van den Berg, Sjoerd Kuyper en Thomas Verbogt. Uitgeverij Voetnoot, Antwerpen. Verkrijgbaar in de museumwinkel en de boekhandel, prijs 25 euro. 

Educatief Project