Het Regionaal Archief Alkmaar, de Bibliotheek Kennemerwaard, de Historische Vereniging Alkmaar, afdeling Monumentenzorg en Archeologie van Alkmaar en het Stedelijk Museum Alkmaar geven gezamenlijk een lezingencyclus onder de naam 'Het Alkmaars Historisch Café'. De onderwerpen zijn veelzijdig, maar hebben altijd iets te maken met de geschiedenis van Alkmaar en de regio. 

De afgelopen maanden hebben we heel wat interessante en leuke lezingen gehad in het Alkmaars Historisch Café, zie ons lezingenarchief. In september starten we weer met een hopelijk interessant programma voor u! Op 14 en 23 september twee lezingen die aansluiten bij het thema van Open Monumentendag: De smaak van de 19de eeuw, zie hieronder.

 

Dinsdag 14 september
Restauratie filosofie in de 19e eeuw - Piet Verhoeven

Hoewel de zorg voor het gebouwde erfgoed een lange voorgeschiedenis kent, ligt het startpunt van de huidige monumentenzorg zonder twijfel in de 19e eeuw. Piet Verhoeven, voormalig afdelingshoofd Monumentenzorg en Archeologie in Alkmaar, vertelt over de Nederlandse monumentenzorg toen deze in de kinderschoenen stond en over de eerste stappen die werden gezet in Alkmaar.

Nog voordat de opheffing van de vestingwet in 1874 dit officieel mogelijk maakte begonnen allerlei steden zich al te ontdoen van hun knellende keurslijf. Zo werden in Leeuwarden 1820 begonnen met het afbreken van de poorten en het slechten van de wallen. Voor Alkmaar was de aanleg van het Noord-Hollands Kanaal (1819-1824) een eerste grote ingreep. Het kanaal werd dwars door het oude havengebied gegraven en de stad verloor met de sloop van de Friesepoort een van haar mooiste historische stadpoorten.

De komst van het kanaal was een uitvloeisel van de economische ontwikkelingen die onder koning Willem I vorm kregen en Nederland' de nieuwe tijd' in loodste. Bij al deze ontwikkelingen werd aan de veelal slecht onderhouden historische bebouwing in de steden weinig aandacht besteed. Dit veranderde pas toen de advocaat Victor de Stuers (1843-1916) in 1873 zijn beroemde artikel 'Holland op z'n smalst' publiceerde. Hierin stelde hij het gebrek aan belangstelling voor monumenten van geschiedenis en kunst aan de kaak. Nederland diende volgens de Stuers de weg op te gaan die andere beschaafde naties, zoals Italië, al veel eerder hadden ingeslagen. Zijn oproep tot 'fatsoen' leidde tot een omwenteling in het denken. Hij werd secretaris van het College van Rijksadviseurs en bepaalde samen met de beroemde architect Pierre Cuypers tot aan het eerste kwart van de 20e eeuw het restauratiebeleid in Nederland. Maar welke uitgangspunten hanteerden deze eerste monumentenzorgers eigenlijk en waarom werd later zo negatief geoordeeld over hun verrichtingen?

  

Informatie en reserveringen
De lezingen worden gehouden in de Schutterszaal van het Stedelijk Museum Alkmaar en zijn voor iedereen toegankelijk. Vrienden/leden van bovenstaande instellingen krijgen op vertoon van hun pas korting. Entreeprijs voor niet-Vrienden/leden is € 7,50 en voor ‘Vrienden/leden van' € 5,00. De prijs is inclusief één kop koffie/thee.

Gezien het beperkt aantal plaatsen is vooraf kaarten bestellen noodzakelijk. Dit kan via het Stedelijk Museum Alkmaar, Canadaplein 1, 1811 KE Alkmaar. Geopend van dinsdag t/m zondag van 10.00 tot 17.00 uur. Reserveringen kunnen ook telefonisch worden doorgegeven via 072- 548 97 89. De entreekaarten moeten dan uiterlijk vóór 17.00 uur op de dag van de lezing opgehaald zijn. Start 19.30 uur tot ca. 21.30 uur (pauze 15 min.)

 

PROGRAMMA

Donderdag 23 september 2010
De gedekte tafel in de 19e eeuw- door Harold Bos

Door de eeuwen heen zijn maaltijden brandpunten van het sociale leven, samen eten, drinken, vieren en bezegelen. Dineren, gasten ontvangen maakte deel uit van een levensstijl. Macht, welvaart, degelijkheid en etiketten werden aan tafel tentoongespreid.Tijdens de lezing zal de Alkmaarse kunsthistoricus Harold Bos ingaan op de gedekte tafel in de negentiende eeuw. Inrichting eetkamer, tafelmanieren, tijdstip van maaltijden en wat men at komen ter spraken.

 

Dinsdag 26 oktober 2010
Achthonderjaar watersnoodrampen in Noord-Holland - door Carly Misset

Dinsdag 23 november 2010
De Pest in Holland en in Alkmaar - door Gerrit Valk

Dinsdag 21 december
Katholicisme - door Jos Leenders (datum + lezing optie)

 

Archief lezingen