Dinsdag 23 maart 
Alkmaarse Hofjes
door Jurjen Vis en Carolien Roozendaal

Alkmaar is na Amsterdam, Haarlem en Leiden de vierde hofjesstad van Nederland. Veel hofjes zijn in de loop der eeuwen verdwenen, maar er is nog altijd een aantal zeer interessante hofjes over. Sommige nog volop in gebruik en dat zal - naar verwachting - niet ophouden. Verschillende Alkmaarse hofjes en provenhuizen gaan verscholen achter een sobere gevel, andere zijn in volle glorie gelegen aan de gracht... maar allemaal hebben ze hun eigen bijzondere geschiedenis.

Hofjes werden vaak gesticht door rijke particulieren om onderdak en onderhoud te bieden aan oude, verarmde familieleden en geloofsgenoten... en om hun naam te laten voortbestaan; veel hofjes zijn vernoemd naar hun weldoener(s) en gesticht met geld uit hun nalatenschap. Het meest bekende Alkmaarse voorbeeld is het Wildemanshof, dat over niet al te lange tijd zijn 300-jarig jubileum viert. Dit heugelijke feit is aanleiding voor een op handen zijnde grote publicatie: een boek over de Alkmaarse hofjes. Door alle hofjes tezamen te beschrijven ontstaat meer zicht op het eigen karakter van de Alkmaarse hofjes.

Carolien Roozendaal, gemeentelijk bouwhistorica, neemt u mee in een virtuele wandeling langs de nog bestaande en verdwenen hofjes. Achter welke gevels zijn de hofjes ‘verborgen'? En bestaat er zoiets als een typisch Alkmaars hofje?

De Alkmaars-Amsterdamse historicus Jurjen Vis, auteur van verschillende boeken over de Alkmaarse geschiedenis, specialist op het gebied van ouderenzorg in het verleden, hoofdauteur van de Alkmaarse stadsgeschiedenis (2007) en auteur van het Alkmaarse hofjesboek in wording, verplaatst zich in het hofjesleven in het verleden. Hij probeert te kruipen in de huid van de stichters, bestuurders en bewoners. Daarbij vergelijkt hij Alkmaarse hofjes met hofjes elders, met name in Amsterdam. Hoe leefden de bewoners en welke regels moesten zij in acht nemen om op zo'n prachtige plek te mogen wonen? Wat was de meerwaarde, wat waren de schaduwzijden? In hoeverre verschilde een hofje van bijvoorbeeld het Diakoniehuis of - nog erger - van het Tuchthuis? Het is duidelijk dat ons beeld van het hofjesleven is geromantiseerd. Om het dagelijks leven in beeld te brengen moeten we de diepte in. Dat gaat nu gebeuren....

(Wildemanshof Alkmaar, collectie Regionaal Archief Alkmaar)

Start 19.30 uur tot ca. 21.30 uur (pauze 15 min.)

Informatie en reserveringen
De lezingen worden gehouden in de Schutterszaal van het Stedelijk Museum Alkmaar en zijn voor iedereen toegankelijk. Vrienden/leden van bovenstaande instellingen krijgen op vertoon van hun pas korting. Entreeprijs voor niet-Vrienden/leden is € 7,50 en voor ‘Vrienden/leden van' € 5,00. De prijs is inclusief één kop koffie/thee.

Gezien het beperkt aantal plaatsen is vooraf kaarten bestellen noodzakelijk. Dit kan via het Stedelijk Museum Alkmaar, Canadaplein 1, 1811 KE Alkmaar. Geopend van dinsdag t/m zondag van 10.00 tot 17.00 uur. Reserveringen kunnen ook telefonisch worden doorgegeven via 072- 548 97 89. De entreekaarten moeten dan uiterlijk vóór 17.00 uur op de dag van de lezing opgehaald zijn.

Dinsdag 27 april - 19.30 uur (voorverkoop gestart)
Lezing: Luchtoorlog boven Noord-Holland in de WOII
door Hans Nauta

Eén van de belangrijkste facetten van de luchtoorlog boven Noord-Kennemerland vormt het voormalig Vliegveld Bergen. Dit van oorsprong Nederlands vliegveld werd door de Duitse Luftwaffe gebruikt als dag- en vooral nachtjagerbasis. Ondanks dat het vliegveld in 1944 onklaar werd gemaakt voor verder gebruik zou dit veld nog een belangrijke rol gaan spelen tijdens de voedseldroppingen in mei 1945.

In de lezing wordt ook aandacht besteed aan andere aspecten van de luchtoorlog, zoals de luchtaanvallen in de omgeving, bijzonderheden betreffende bepaalde vliegtuigcrashes en Duitse radarposten aan de kust. Tevens komen wat minder bekende onderwerpen aan bod zoals luchtfoto's van de regio en de V-1 startbanen in de duinen.

De lezing wordt ondersteund door een grote hoeveelheid beeldmateriaal in de vorm van unieke (lucht)foto's en stukjes filmmateriaal van onder andere de beschieting van de gasfabriek van Alkmaar in 1944 en de voedseldroppingen in 1945 op Vliegveld Bergen.

Hans Nauta doet al meer dan 25 jaar gedetailleerd onderzoek in binnen- en buitenlandse archieven naar alle aspecten van de luchtoorlog boven Noord-Holland.

Start lezing 19.30 uur (pauze 15 min. voor koffie/thee), einde ca. 21.30 uur

Archief lezingen